Deutsche Reichstagsakten, Reichsversammlungen 1556 – 1662 Der Reichstag zu Regensburg 1594 bearbeitet von Josef Leeb

Kein Anspruch Mgf. Joachim Friedrichs von Brandenburg auf die Magdeburger Session aufgrund mangelnder kirchenrechtlicher Qualifikation. Konsequenzen einer Zuerkennung der Session für den Ks., die katholischen Stände und die katholische Religion. Protest gegen jegliches Recht Joachim Friedrichs auf die Session Magdeburgs oder auf vom Primat herrührende Befugnisse.

Datum: Regensburg, 27. 7. 1594. Dem Ks. vorgebracht am 28. 7.1

HHStA Wien, RHR Judicialia Antiqua 273/4, fol. 397–398’ (Or. Dorsv. Hd. Hannewald:Domini Ludovici Madrucii, sanctae romanae ecclesiae cardinalis et legati a latere protestation, die magdeburgische session betreffend. Ist der ksl. Mt. 28. Julii praesentirt und ad acta zu legen bevohlen worden.) = Textvorlage.

/397/ Cum tota primatus et metropoliticae dignitatis ratio a sacrorum canonum praescriptio et catholicae religionis observantia, ritibus, dispositione, constitutionibus et ordinationibus pendeat et ad magdeburgensem ecclesiam non nisi ex romanorum pontificum concessione pervenerit, marchioque Joachimus Fridericus brandeburgensis canonum observantiam, religionis catholicae ritus et constitutiones ac romani pontificii obedientiam ab illa ecclesia, quantum in ipso est, eliminaverit atque etiam ecclesiasticam dignitatem et praeeminentiam inde manantem a legitimo statu deturbaverit, monstruosum plane est, illum praetendere locum, sessionem et praerogativam ipsius dignitatis, cuius fundamenta plane subvertit et excidit.

Et cum de praesenti clare constet et sit manifestum, praedictum marchionem brandeburgensem non esse catholicum nec communione religionis catholicae ad corpus status ecclesiastici eidem religioni dicatum pertinere et illis esse affectibus et qualitatibus irretitum, ob quas iuxta catholicae religionis observantiam, ordinationes et constitutiones huiuscemodi ecclesiasticae dignitatis, tituli et praerogativae sit incapax, omni iure venit ab iniqua et indebita praetensione sessionis et voti, alias magdeburgensi ecclesiae ut primatiali et metropolitanae debitis repellendus, quod caesaream maiestatem pro imperiali auctoritate et officio necnon catholicos principes et status, uti rei gravitas postulat, consideraturos certo confiditur, nec ullo pacto catholicae religioni illique fideliter adhaerentibus statibus praeiudicia iniqua et indebita ex saepedictae magdeburgensi ecclesiae occupatione aut detentione illata approbaturos aut ullo pacto illis aliquod ius vel robur concessuros, minus etiam permissuros, ut ullo iudicio aut quovis alio modo quicque fiat aut decernatur circa has voti et sessionis indebitas praetensiones praeter aut /397’/ contra catholicae religionis observantiam, ritus, consuetudines, constitutiones et ordinationes. Quoniam vero fere toto praesentium[?] comitiorum tempore diversis artibus et conatibus praefati marchionis oratores sese in sessionem inter principes ecclesiasticos intrudere sunt conati, ac ut intellexi aliquae cum ipsis fuerunt institutae desuper tractationes, scripta, declarationes seu recognitiones erectae et forsitan etiam exhibitae, contra quas ut praeiudiciales per Sacri Romani Imperii electores et principes catholicos protestatum apparet2:

Ideo ne etiam ego officio meo videar defuisse, cum hic agatur de sessione ecclesiasticae dignitatis inter ecclesiasticos status consessus, competenti protestor, qua debeo reverentia omni meliori via et modo nullum nec ipsi marchioni nec aliis eisdem affectibus, qualitatibus aut conditionibus implicatis ius ad sessionem, votum aut praeeminentiam a metropolitanae primatialis aut catholicis ecclesiae titul[i]s pendenum illi vel eis competere neque ullis declarationibus, recognitionibus aut tractatibus neque aliter illis ius aliquid acquiri posse aut potuisse in praeiudicium ordinationum, constitutionum et rituum catholicae religionis, sedis apostolicae, iurium et auctoritatis illius et compactatorum initorum cum inclita germanica natione aut in detrimentum ordinis ecclesiastici status instituti observantiarum et illius antiquae nunque ullis similibus praeiudicialibus prophanis novitatibus interruptae possessionis

In cuius protestationis /398/ testimonium peto haec ad acta publica comitiorum recipi et adnotari.

Datum Regensburg, 27. 7. 1594. Eigenhd. unterzeichnet von Ludovico Madruzzo, Legat.

Anmerkungen

1
 Die Aussage bei Roberg, Türkenkrieg II, 208, Madruzzo habe in Absprache mit führenden katholischen Ständen von einem Protest als „äußersten Schritt Abstand genommen“, ist demnach zu revidieren. Auch Hg. Maximilian von Bayern bezog sich in der Weisung an die Gesandten vom 8. 8. 1594 (München) explizit auf den Protest Madruzzos, den dieser abschriftlich Hg. Wilhelm V. geschickt hatte (HStA München, KÄA 3232, fol. 519, 520’. Or.). Übergabe des Protests auch erwähnt im Bericht des Venezianers Contarini an den Dogen vom 28. 7. 1594 (Stieve, Politik I, 239, Anm. 1) sowie im Bericht von Nuntius Speciano an C. Aldobrandini ebenfalls vom 28. 7. (Pazderová, Epistulae III, Nr. 699 S. 1569). Aldobrandini kritisierte, dass der Ks. in der Magdeburger Frage „si sia lasciato così mal consigliare in cosa di tanto pregiuditio alla religion cattolica, e che in pochi anni haverebbe ridotto l’ordine ecclesiastico in Germania ad estrema deformità […]“ (an Speciano; Rom, 6. 8. 1594: Ebd., Nr. 710 S. 1596).
2
 Vgl. zum Magdeburger Sessionsstreit beim RT 1582: Leeb, RTA RV 1582, Nr. 235 S. 902–914 (mit Verweisen auf Akten und Proteste).